อุตสาหกรรม 4.0 คืออะไร ?
คือ การปฏิวัติอุตสาหกรรมไปสู่เครือข่ายระบบการผลิตแบบอัจฉริยะของเครื่องจักรและกระบวนการผลิตในโรงงานโดยที่มีการเชื่อมต่อบูรณาการระบบดิจิทัลและระบบกายภาพเข้าด้วยกัน
โดยงานที่จะสามารถแทนที่ด้วยหุ่นยนต์ได้ในอนาคตเป็นงานที่เป็นรูทีน เช่น พนักงานธนาคาร พนักงานขับรถโดยสาร พนักงานเสิร์ฟอาหาร พนักงานลูกค้าสัมพันธ์ เชฟ ผู้ประกาศข่าว พนักงานส่งอาหาร พนักงานคลังสินค้า เป็นต้น และงานที่สามารถแทนที่ได้ด้วยหุ่นยนต์คืองานที่ต้องใช้ทักษะ งานใช้ความคิดสร้างสรรค์และงานบริหาร เช่น ผู้จัดการ แพทย์ อาจารย์ วิศวกร ทนายความ พนักงานรักษาความปลอดภัย พนักงานดูแลผู้อื่น เป็นต้น
เทคโนโลยีที่ใช้กับอุตสาหกรรม 4.0 และการประยุกต์ใช้เทคโนโลยี 4.0 มีดังนี้
1. Internet of Things (IoTs)
เครือข่ายของอุปกรณ์และสิ่งต่าง ๆ ที่เชื่อมต่อกันแบบดิจิทัล โดยสามารถสื่อสารและแลกเปลี่ยนข้อมูลผ่านอินเทอร์เน็ต หรือมีชื่อเรียกอีกอย่างว่า M2M (Machine to Machine)
การประยุกต์ใช้ IoT เช่น Wearable device, Connected Vehicle, Smart Home และการใช้โดรนและหุ่นยนต์ในการสำรวจเหมือง
2. Big Data Analytics
Big data หมายถึง ข้อมูลขนาดใหญ่ ซับซ้อน หลากหลายประเภทข้อมูลและหลากหลายรูปแบบที่มาจากอุปกรณ์ IOTs ต่าง ๆ
Big data Analytic หมายถึง เทคโนโลยีในการวิเคราะห์ข้อมูลระดับสูงที่สามารถวิเคราะห์ข้อมูลขนาดใหญ่ ซับซ้อน หลากหลายรูปแบบ เพื่อนำเอามาใช้ประโยชน์ได้
3. Cloud Computing
การใช้เซิร์ฟเวอร์ระยะไกลเพื่อจัดเก็บ จัดการ ประมวลผลข้อมูลที่สามารถเข้าถึงได้ผ่านอินเทอร์เน็ตตามต้องการ
“การเกิดขึ้นของ IoT และ Industry 4.0 ทำให้ข้อมูลถูกสร้างขึ้นด้วยความรวดเร็วและมีปริมาณสูง ทำให้ไม่สามารถจัดการแบบปกติทั่วไปได้ จึงทำให้เกิดความต้องการโครงสร้างพื้นฐานที่สามารถจัดเก็บและจัดการข้อมูลนี้ได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น”
ผู้ให้บริการ Cloud Computing มีหลายบริษัท เช่น Microsoft, Amazon, Google, IBM, Salesforce
4. Cybersecurity
ระบบรักษาความปลอดภัยของข้อมูล อุปกรณ์ เครือข่าย และระบบต่าง ๆ และการป้องกันการโจมตีทางไซเบอร์
5. Advanced Robotics
เครื่องจักรสามารถตั้งโปรแกรมให้ทำงานแบบอัตโนมัติหรือกึ่งอัตโนมัติได้
การประยุกต์ใช้ Advanced Robotics เช่น AGV ในคลังสินค้า หุ่นดูดฝุ่น หุ่นยนต์ยกของ หุ่นยนต์เชื่อมเหล็ก และหุ่นยนต์ QC
6. Artificial Intelligence (AI)
AI เป็นโปรแกรมคอมพิวเตอร์ที่ช่วยให้เครื่องจักรสามารถจำลองพฤติกรรมของมนุษย์ เช่น การเรียนรู้ การวางแผน การให้เหตุผล การแบ่งปันความรู้ การแก้ปัญหา เป็นต้น
การประยุกต์ใช้ Artificial Intelligence (AI) เช่น Apple Siri, Chat Bot, Face ID, Amazon Alexa และ Chat GPT
7. Additive Manufacturing (AM)
เทคโนโลยีการขึ้นรูปชิ้นงานที่ควบคุมด้วยคอมพิวเตอร์ซึ่งสร้างวัตถุสามมิติโดยการเติมวัสดุเข้าไปในชิ้นงานทีละชั้นจนเป็นรูปร่างในแบบที่ต้องการ หรือที่รู้จักกันในชื่อ 3D Printing
การประยุกต์ใช้ Additive Manufacturing (AM) เช่น การพิมพ์ขึ้นรูปโลหะ เซรามิก หรือการสร้างบ้านด้วยเครื่องพิมพ์ 3 มิติ
8. Augmented Reality (AR) และ Virtual Reality (VR)
Augmented Reality (AR) เป็นเทคโนโลยีที่เสริมสร้างโลกแห่งความจริงโดยเพิ่มชั้นของข้อมูลดิจิทัลลงไปซ้อนทับกับโลกจริง
การประยุกต์ใช้ Augmented Reality (AR) เช่น การใช้ AR ในการหาสินค้าในคลังสินค้า, เกม Pokemon Go
Virtual Reality (VR) เป็นการใช้เทคโนโลยีคอมพิวเตอร์สร้างแบบจำลองของโลกเสมือนจริง และผสมผสานโลกแห่งความจริงกับโลกเสมือนจริงเพื่อยกระดับประสบการณ์ผู้ใช้
การประยุกต์ใช้ Virtual Reality (VR) เช่น การฝึกอบรมด้วย VR
9. Digital Twins
Digital Twin หรือ ฝาแผดดิจิทัล คือ แบบจำลองเสมือนของวัตถุทางกายภาพ (เช่น ผลิตภัณฑ์ เครื่องจักร ระบบ หรือกระบวนการผลิต) ที่ถูกสร้างขึ้นจากการบูรณาการเทคโนโลยีหลายอย่าง เช่น AI algorithm, IoT, Cloud computing etc. เข้าด้วยกัน เพื่อสร้างแบบจำลองฝาแฝดที่สามารถแสดงรายละเอียดและคุณสมบัติเกือบเท่าวัตถุจริง และสามารถแสดงคุณลักษณะในอดีตและให้ข้อมูลเกี่ยวกับสิ่งที่อาจเกิดขึ้นในอนาคต โดยอาศัยหลักการวิเคราะห์ข้อมูล และการอัพเดตข้อมูลจากการทำงานของระบบจริงแบบ Real time โดยดึงข้อมูลต่าง ๆ จากเซ็นเซอร์, IOT, PLC และอุปกรณ์อื่น ๆ ของวัตถุจริงมาใช้กับแบบจำลองเพื่อทดสอบการปฏิบัติการ ทำให้สามารถนำกลับไปปรับใช้ในการพัฒนาวัตถุทางกายภาพของจริงได้
การประยุกต์ใช้ Digital Twins เช่น การจำลองสายการผลิตด้วยระบบ Simulation, การจำลองอวัยวะของผู้ป่วยก่อนการผ่าตัด
เอการประกอบการบรรยาย KM Day กนอ. 2023_Industry 4.0
![]() |
ระบบการประเมินความพร้อมเพื่อยกระดับเข้าสู่อุตสาหกรรม 4.0 |